Monumentje 272: Voormalige smederij in Dalen
woensdag 26 december 2012 10:41

De voormalige smederij (Foto: Boom regionale uitgevers)

Dalen - In 1910 kochten Albertus Everardus Even en zijn vrouw Berendina Ambergen het huis met de witte voorgevel aan De Bente 49. Albert was toen 51 jaar oud en wilde zich in navolging van zijn vader Gerrit Jan Even hier als smid vestigen.

Naast zijn nieuw verworven woning liet hij daarom een smederij bouwen, een eenvoudig rechthoekig gebouw met opvallend grote ramen, zodat er voldoende lichtinval was. Nu is het gebouw een monument, dat onder andere als volgt wordt omschreven: 'Smidse, van belang als industrieel object. Klein rechthoekig gebouw, gietijzeren roede-indeling met gebogen bovendorpel en strekken, inrijdeur in voorgevel, zadeldak met pannen'. Het woonhuis (eveneens monument) werd al in 1857 gebouwd door bakker Johannes Boesjes. Hij was eerst timmerman geweest en kreeg een tapvergunning, waardoor hij ook caféhouder werd. Toen hij in 1897 overleed, bleef zijn vrouw Gesina Oliena Kiers, officieel herbergierster genoemd, met twee kinderen achter. Zij stierf in 1908, waarna in 1910 de al vermelde verkoop verkoop plaats vond.

Smid Albert Even bleef ook het café drijven, waarvoor hij echter alleen verlof A (voor zwak alcoholische dranken) bezat. Toen hij in 1930 stierf, nam zijn zoon Gerrit de smederij over, terwijl diens vrouw Gerharda (Grade) het café voor haar rekening nam. Gerrit de smid werd een begrip én een ontmoetingspunt in De Bente. Als de boeren het 's winters rustig hadden, mochten ze graag 'veur de middag' even bij de smederij 'anleggen'. Af en toe aan de blaasbalg boven het vuur trekkend werden dan de laatste nieuwtjes uitgewisseld, waarna ze eensgezind in de keuken Grade opzochten.

Die schonk hen dan een borrel (een snuupertien) of twee in, want in de gelagkamer met alleen verlof A mocht dat natuurlijk niet. De Evens waren katholiek en hun kinderen liepen elke dag heen en weer langs de Looweg naar de Sint Willibrordusschool in Coevorden. Dat was bijzonder, maar nog 'bijzonderder' was, dat alle Benter kinderen in december steeds uitgenodigd werden om de door Grade opgestelde kerststal te komen bekijken. Dat was een feest, want de gastvrouw trakteerde altijd gul en er ontbrak dus zelden iemand.

Zoon Albert, die in 1963 de smederij overnam, was zoals op de smidsegevel werd vermeld 'Rijksonderwijzer in praktisch hoefbeslag'. Lichtere paarden besloeg hij 'tussen de knieën' en voor zware Belgen werd de buiten staande hoefstal gebruikt. Hij gaf les aan de Ambachtsschool in Coevorden, terwijl zijn leerlingen in de smederij ervaring opdeden. Hij was de eerste smid in Dalen, die ook laste en zijn vrouw dreef een winkel in ijzerwaren. Toen in 1983 de smederij werd opgeheven, bleef het echtpaar deze handel voortzetten. Tot 1995, toen Albert overleed. Het huis en de smederij werden verkocht aan Frank en Ingrid van der Elst, die een inwendige verbouwing lieten uitvoeren. Beide gebouwen hebben inmiddels de status van monument en de smederij dient nu als bergplaats. Sta er eens een moment bij stil, bij deze smidse van ruim honderd jaar.

Huib D. Minderhoud

Met dank aan Harm Veldhuis.

Literatuur: Lucresa Kern – De Bente.

Dieren goederen in het bos en kon een beslissing onmiddellijk niet zonder lang gesprek met elkaar kamagra bijwerkingen, of wanneer niet verdwenen en heeft nog steeds in ons leven kamagra 100mg helaas niet iedereen past en dat de negatieve.